Ուլի Հեսե. Նկատել էինք, որ Հենրիխ Մխիթարյանը հազվադեպ է ժպտում

Հենրիխի մեջ առաջին նկատելի բանը նրա ընկերասիրությունն է: Երբ մենք ավարտեցինք հարցազրույցը, նա հրաժեշտ տվեց եւ գնաց մարզվելու: Ինձ թվաց, թե ես հանդիպել էի շատ լավ ընկերոջ:

Այս մասին NEWS.am Sport-ի թղթակցի հետ զրույցում ասաց Գերմանիայի ամենահայտնի լրագրողներից Ուլի Հեսեն, ով համագործակցում է գերմանական առաջատար մարզական կայքերի հետ, ինչպես նաեւ Չեմպիոնների լիգայի պաշտոնական ամսագրի գլխավոր խմբագիրն է:

«11 Freunde» ամսագրի նախորդ համարի գլխավոր հերոսը Հայաստանի ազգային հավաքականի եւ Դորտմունդի «Բորուսիայի» կիսապաշտպան Հենրիխ Մխիթարյանն էր: Հայ ֆուտբոլիստի հետ զրուցել էր հենց Ոիլի Հեսեն:

Պարոն Հեսե, գերմանական ամենահայտնի մարզական ամսագրերից «11 Freunde»-ը նախորդ համարի առաջին էջին տեղադրել էր Հենրիխ Մխիթարյանի լուսանկարը, իսկ Դուք բովանդակալից հարցազրույց էիք ունեցել նրա հետ: Ինչո՞ւ ընտրեցիք հենց Մխիթարյանին:

Ես հարցազրույցի համար մեկնեցի Դորտմունդ: Սկզբնական նպատակը պարզապես հարցազրույց վերցնել էր: Շապիկը պետք է լիներ աշխարհի առաջնության մասին, բայց մենք խնդիր ունեցանք եւ հոդվածը ժամանակին չպատրաստվեց: Այդ ժամանակ մենք հնարավորություն ստացանք զրուցել Գերմանիայի հավաքականի կիսապաշտպան Սամի Խեդիրայի հետ, բայց այնպես եղավ, որ Մադրիդի «Ռեալի» ֆուտբոլիստի հետ հարցազրույցը տեղ գտավ համարում, իսկ Մխիթարյանինը՝ շապիկին: Մենք կարծեցինք, որ Հենրիխի հարցազրույցն այնքան հետաքրքիր էր, որ կարող էր հայտնվել առաջին էջում: Այդ պատճառով էլ մենք նաեւ լուսանկարներ արեցինք Հենրիխի հետ, քանի որ կարծում էինք, որ նա շատ հետաքրքիր եւ զարգացած տղա է: Մենք տեսանք, որ հարցազրույցը ստացվեց բավական լավ: Միակ պահը, որի վրա կասկածում էինք, դա նրա անգլերենի իմացությունն էր: Ես գիտեի, որ նա գերազանց գիտի ֆրանսերեն եւ ռուսերեն, բայց վերջում ամեն ինչ շատ հաջող ստացվեց:

Հարցազրույցի շեշտն ինչի՞ վրա էր դրված:

Ես գիտեի Հենրիխի ընտանիքի պատմությունը, որ նրա հայրը մահացել էր եւ նրանք պետք է վերադառնային Հայաստան: Հիմնականում դա էր: Այնուհետեւ մենք անցանք Դորտմունդի իրավիճակին, բայց ես հարցազրույցը սկսեցի շախմատից: Մխիթարյանին առաջարկեցի շախմատ խաղալ ինձ հետ, բայց նա ասաց, որ բավական զբաղված է:

Ի՞նչ տպավորություններ ունեք նրանից:

Հենրիխն այստեղ եկավ նախորդ ամռանը: Մի քանի հարցազրույցներից հետո մենք հասկացանք, որ նա բավական խելացի եւ կրթված տղա է: Բայց նա նաեւ շատ լուրջ մարդու տպավորություն է թողնում: Նա հազվադեպ է ժպտում, միշտ ունի լուրջ տեսք: Մենք ցանկանում էինք նրան լուսանկարել ժպտալիս: Կարծում էինք, որ դա դժվար գործ է, բայց ստացվեց հակառակը: Հենրիխը շատ բաց, ընկերասեր եւ հումորով տղա է: Ամբողջ ժամանակ ծիծաղում էր: Դա նրա մարդկային բնութագրության հիմնական մասն էր: Մյուսը նրա դերն էր «Բորուսիայում»: Մենք տպավորված էինք նրա խաղալու ցանկությամբ: Հենրիխը լավ է հանդես գալիս, բայց կարող է խաղալ ավելի լավ: Մխիթարյանը խաղում է այնպես, կարծես ինչ-որ մեկն իր վրա մեծ ճնշում է գործադրում: Մենք այդ մասին խոսեցինք հարցազրույցի ժամանակ, եւ նա ասաց, որ գիտի դա: Յուրգեն Կլոպը նրան բազմիցս ասել է, որ պետք է սովորի լինել հանգիստ եւ նայել թեթեւ: Մխիթարյանն ասաց, որ առաջին վեց ամիսներին իր վրա մեծ ճնշում էր զգում, բայց այժմ ավելի հանգիստ է:

Ինչո՞վ է պայմանավորված այդ ճնշումը:

Դա տարբեր բաների արդյունք է: Նա գիտի, որ Դորտմունդը ռեկորդային գումար է վճարել իրեն գնելու համար: Բացի այդ, նա հասկանում է, որ եկել է այլ վայրից: Նա չի ցանկանում հիասթափեցնել մարդկանց: Ինձ հետ զրույցում Հենրիխը բացատրեց, որ Դոնեցկում այլ ֆուտբոլ էր խաղում: Այնտեղ նա հիմնականում հանդես էր գալիս որպես ռմբարկու, իսկ այստեղ՝ որպես փլեյմեյքեր: Բացի այդ, բոլորը գիտեն, որ «Բորուսիան» դժվար մրցաշրջան ունեցավ: Նրա մեղքը այդտեղ չկար: Տարբեր ֆուտբոլիստներ վնասվածքներ ստացան եւ ամեն բան չեղավ նախատեսվածի պես: Բայց հենց այստեղ էլ խոսում է նրա բնավորության գիծը: Նա մելանխոլիկ մարդու տպավորություն է թողնում: Կարծես շատ է մտածում այդ ամենի շուրջ:  Կարծում եմ՝ դա գալիս է նրա մանկությունից եւ ընտանիքից:

Եվ ի՞նչ խորհուրդ տվեցիք նրան:

Կարծում եմ՝ մենք պետք է սպասենք: Ես դա չեմ գրել ամսագրում, բայց կպատմեմ ձեզ: Ես Դորտմունդից եմ, այդ թիմը գիտեմ շատ լավ եւ ես բոլորին ասում եմ, որ Մխիթարյանը հաջորդ մրցաշրջանում դառնալու է շատ լավ ֆուտբոլիստ: Նա արդեն լավ ֆուտբոլիստ է եւ ունի մեծ տաղանդ, սակայն այս պահին Հենրիխը գիտի, որ կարող է խաղալ ավելի լավ եւ իր վրա մեծ ճնշում է զգում: Հաջորդ մրցաշրջանում այդ ճնշումը կնվազի: Թիմում եղած վնասվածքներից բացի, կա նաեւ եւս մեկ հանգամանք՝ «Բորուսիան» խաղում է շատ պահանջկոտ ֆուտբոլ: Նորեկի համար դժվար է գալ եւ միանգամից հասկանալ, թե ինչ են իրենից սպասում եւ ինչպես պետք է դրսեւորվել: Հիմնականում դրա համար պահանջվում է մեկ մրցաշրջան: Անգամ Ռոբերտ Լեւանդովսկին, ով այսօր համաշխարհային կարգի հարձավող է, «Բորուսիայում» դժվարություններ ուներ առաջին տարում, բայց նրա տաղանդն ու խելքը երեւում էր: Մենք շատ լավատես էինք նրա հարցում, նույնը՝ Մխիթարյանի, քանի որ նա շատ տաղանդավոր է:

Կարո՞ղ եք նկարագրել Յուրգեն Կլոպի վերաբերմունքը Մխիթարյանի հանդեպ:

Կլոպը շատ մտերիմ է իր ֆուտբոլիստերի հետ: «Բորուսիայի» հաջողության գաղտնիքներից մեկը նաեւ այն է, որ ֆուտբոլիստները ցանկանում են խաղալ Կլոպի համար: Մարզիչը շատ է զրուցում նրանց հետ: Նա շատ խելացի մարդ է: Գերմանացին գիտի, որ կան ֆուտբոլիստներ, ովքեր եկել են տարբեր երկրներից, տարբեր մշակույթներից եւ ունեն հոգատարության կարիք, ինչպես Մխիթարյանը: Այստեղ շատ են խոսում այն մասին, որ Մխիթարյանի ու Օբամեյանգի պես ոչ մի ֆուտբոլիստի չհաջողվեց այդքան շուտ հարմարվել թիմին: Դա գալիս է նրանց բնավորությունից: Հենրիխի մեջ առաջին նկատելի բանը նրա ընկերասիրությունն է: Երբ մենք ավարտեցինք հարցազրույցը, նա հրաժեշտ տվեց եւ գնաց մարզվելու: Ինձ թվաց, թե ես հանդիպել էի շատ լավ ընկերոջ: Ֆուտբոլում դա անսովոր է: Մխիթարյանին շատ հեշտ է սիրել:

Ինչպե՞ս են նրան վերաբերվում երկրպագուները:

Հիմնականում դրական: Իրականում նա Մադրիդի «Ռեալի» դեմ այնքան էլ լավ չխաղաց, ինչպես եւ մյուս ֆուտբոլիստները: Կարծում եմ՝ վերաբերմունքի մի կողմում այն միտքն է, որ նա շատ թանկարժեք ֆուտբոլիստ է, բայց մյուս կողմից բոլորը տեսնում են, որ նա տաղանդ ունի եւ ցանկանում է անել իրենից կախված ամեն բան: Նրան միշտ շրջապատում են բազմաթիվ երկրպագուներ, անգամ, երբ այդ խաղում նա այնքան էլ լավ հանդես չի գալիս:

Նախորդ շաբաթ բրիտանական լրատվամիջոցներից մեկը Մխիթարյանի տրանսֆերը վատագույնն էր որակել Գերմանիայում: Ի՞նչ են այդ մասին ասում գերմանացի լրագրողները:

Եթե նայենք մասնագիտական աչքով, ապա գուցե այս տարի նա այնքան էլ լավ չխաղաց, որքան նախորդ տարի: Ե՛վ «Բորուսիան» միավորների մեծ տարբերությամբ զիջեց «Բավարիային», ե՛ւ, ամենայն հավանականությամբ, դուրս կմնա Չեմպիոնների լիգայից: Բայց մենք չգիտենք մամուլի վերաբերմունքը: Նա չի հիասթափեցրել: Մի քանի խաղ նրա մոտ չստացվեց: Շատ մարդիկ հավատում են, որ մյուս տարի Հենրիխը խաղալու է շատ ավելի լավ: Բոլորը հասկանում են, որ այս տարին անհաջող էր ամբողջ թիմի համար: Նախորդ տարի «Բորուսիան» Չեմպինոների լիգայի եզրափակիչում էր, իսկ այս տարի սպասելիքները շատ մեծ էին:

Ի՞նչ գիտեք Հայաստանի մասին: Մխիթարյանն օգնե՞ց բացահայտել մեր երկիրը:

Մինչեւ հարցազրույցի գնալը ես տվյալներ հավաքեցի: Ես ցանկանում էի Հենրիխի հետ խաղալ շախմատ, քանի որ ինքս շախմատիստ եմ: Ես Հայաստանի մասին գիտեմ շախմատի տեսանկյունից, բայց ֆուտբոլի մասին այնքան էլ չգիտեի: Գիտեմ, որ աշխարհի բոլոր ծայրերում կան հայեր: Իմ ընկերն ամուսնացել է հայուհու հետ, ով այստեղ հայերին գերմաներեն է դասավանդում: Ես «Բորուսիային» հայտնեցի, որ գիտեմ մեկին, ով կարող է Մխիթարյանին սովորեցել գերմաներեն, բայց նրանք գտան այլ մասնագետի: Սակայն, անկեղծ ասած, այստեղ մարդիկ այնքան էլ շատ չգիտեն Հայաստանի մասին: Մենք խոսում էինք նաեւ դրա վերաբերյալ եւ Հենրիխը պատմեց, որ Ֆրանսիայից վերադառնալուց հետո մայրը նրան սովորեցնում էր դառնալ հայ:

Հայաստանի ամենահայտնի մարզիկներից երեքը՝ Արթուր Աբրահամը, Լեւոն Արոնյանն ու Հենրիխ Մխիթարյանը, բնակվում են Գերմանիայում: Ո՞վ է նրանցից ամենահայտնին այդտեղ:

Ես նրանց գիտեմ անուններով: Այնքան էլ ուժեղ չեմ բռնցքամարտի հարցում: Մխիթարյանը պատմեց, որ կցանկանար շախմատ խաղալ Արոնյանի հետ եւ որ Հայաստանի դպրոցներում դասավանդում են շախմատ:

Գերմանիան շատ մեծ երկիր է: Մենք տարբեր մարզաձեւերում ունենք բազմաթիվ թիմեր ու հաջողություններ, բայց ֆուտբոլն այլ մակարդակ է: Այստեղ ասում են, որ Գերմանիայում կա երեք առաջնային մարզաձեւ՝ ֆուտբոլը, ֆուտբոլը եւ ֆուտբոլը: Շախմատը նույնպես սիրված է: Մարդիկ գիտեն շախմատիստներին, բայց ոչ այնպես, ինչպես ֆուտբոլում: Բոլոր մարզական ամսագրերի առաջին մի քանի էջերը նվիրված են ֆուտբոլին: Հենրիխ Մխիթարյանն ամենահայտնի հայ մարզիկն է Գերմանիայում:

Նախորդ տարի Մխիթարյանը մոտ էր «Լիվերպուլ» տեղափոխվելուն: Ըստ Ձեզ՝ ինչո՞ւ նա ընտրեց Դորտմունդը:

Նա ինձ ասաց, որ կար «Բորուսիան» ընտրելու երկու պատճառ: Հենրիխը սիրում էր նրանց խաղը: Նախորդ տարի խաղացել էր «Բորուսիայի» դեմ, բայց հիմնական պատճառը Յուրգեն Կլոպն էր: Այն բանից հետո, երբ նա հանդիպեց Կլոպին եւ զրուցեց նրա հետ, որոշեց խաղալ Գերմանիայում: Եվ նա միակը չէ: Շատ ֆուտբոլիստներ ասում են, որ խաղում են Կլոպի համար: Երեւի, դիտել եք Իբրահիմովիչի հետ այդ դրվագը, երբ Կլոպը հարցազրույց էր տալիս, իսկ Զլատանը նրա կողքով անցնելիս ասում է, թե ե՞րբ է Կլոպն իրեն տանելու «Բորուսիա»: Կլոպը պատասխանեց, որ նրանք այդպիսի հնարավորություններ չունեն, իսկ Իբրահիմովիչն ասաց, որ կգա առանց գումարի: Դա, իհարկե, կատակ էր, բայց շատերը թիմը հարգում են Կլոպի համար: Շատ հաճախ, երբ ֆուտբոլիստը կասկածում է, թե որ թիմն ընտրի, նրան տանում են «Բորուսիայի» ստադիոն եւ ցույց տալիս այն մեծ տրիբունան, որտեղ 5 հազար երկրպագու դարպասների հետեւում երկրպագում են «Բորուսիային»: Դրանից հետո ֆուտբոլիստների մեծամասնությունն ասում է, որ ցանկանում է խաղալ այստեղ: Չեմ կարծում, որ Մխիթարյանը Բունդեսլիգան գերադասեց Պրեմյեր լիգայից: Ինձ թվում է` նա «Բորուսիան» գերադասեց «Լիվերպուլից»:

Գերմանացիները վերջապես սովորեցի՞ն ճիշտ արտասանել Մխիթարյանի ազգանունը:

Մեր ամսագրի առաջին էջում գրել էինք այսպես՝ «Մխի… չգիտենք ինչ»: Գիտեք այդպես ասաց Գերմանիայի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչը, ով չկարողացավ արտասանել նրա ազգանունը: «Բորուսիայի» երկրպագուները կատակում էին, որ այս տարին դժվար է լինելու նրանց համար: Մխիթարյանից բացի, կա նաեւ Օբամեյանգը: Բլաշչիկովսկու ազգանունը նույնպես դժվար էր արտասանել:

Ի՞նչ կասեք, Մխիթարյանը հաջողություններ ունի գերմաներենում:

Հարցազրույցի ժամանակ նրան հարցրել էի՝ անգլերեն, թե՞ ֆրանսերեն: Ես ֆրանսերեն գրեթե չգիտեմ, բայց քանի որ նա գերազանց գիտի այդ լեզուն, կարող էինք օգտվել թարգմանիչի ծառայությունից: Բայց Հենրիխն ասաց, որ պետք չէ: Վերջում նա ինձ մաքուր գերմաներով ասաց. «Ցտեսություն, մինչ նոր հանդիպում»: Ինչ-որ մեկն ինձ ասել է, որ նա արդեն բավական լավ է խոսում գերմանարեն, բայց հարցազրույցների ժամանակ չի օգտագործում դա:

Վերա Մարտիրոսյան