Էլինա Դանիելյան․ Չեմ պատկերացնում, որ իմ ազգանվան տակ երբեւէ լինի ուրիշ դրոշ

Չեմ պատկերացնում, որ իմ անուն-ազգանունի տակ երբեւէ լինի ուրիշ դրոշ: Առաջարկներ շատ եմ ստացել, բայց չեմ մտածել: Այն հավաքականը, որն ունենք այսօր, շատ ուժեղ է: Հավատում եմ, որ մի օր այս կազմով կկարողանանք Օլիմպիադայի մեդալակիր դառնալ:

Այս մասին NEWS.am Sport-ի թղթակցի հետ զրույցում ասաց գրոսմայստեր, Եվրոպայի չեմպիոն, Եվրոպայի թիմային առաջնության հաղթող, Հայաստանի 6-ակի չեմպիոն, Համաշխարհային օլիմպիադայում անհատական բրոնզե մեդալ նվաճած Էլինա Դանիելյանը:

Սեպտեմբերի 11-22-ը Հունգարիայի մայրաքաղաք Բուդապեշտում անցկացված 45-րդ համաշխարհային շախմատային օլիմպիադայում կանանց Հայաստանի հավաքականը 17 միավորով զբաղեցրեց 5-րդ տեղը:

Էլինա Դանիելյանը եւ Աննա Սարգսյանը իրենց խաղատախտակներում անհատական պայքարում դարձան բրոնզե մեդալակիրներ:

Էլինա, շնորհավորում եմ Օլիմպիադայի բրոնզե մեդալի կապակցությամբ: Ինչպիսի՞ն էր այս Օլիմպիադան Ձեզ համար:

Շնորհակալ եմ շնորհավորանքի համար: Բուդապեշտի Օլիմպիադան արդյունքերով, երեւի, ամենահաջողն էր: Մենք էլի գրավել էինք 5-րդ տեղ 10 տարի առաջ՝ բաժանելով 4-6-րդ տեղերը: Այս Օլիմպիադայում մի քիչ բարձրացանք, 3-րդ տեղից ենք կիսել: Ամենալավ արդյունքն էր: Նախկինում ունեցել ենք բարձր արդյունքներ՝ տասնյակում ենք եղել, բայց Բուդապեշտում խաղի որակով, ընթացքով գերազանցում էին: Մինչեւ վերջ պայքարում էինք մեդալների համար: Վերջին տուրում խոշոր հաշվով հաղթեցինք Գերմանիայի ուժեղ թիմին, բայց, ինչպես ասում են՝ աստղերը մեր դեմ էին:

11 տուրում միայն մեկ պարտություն կրեցիք տիտղոսը նվաճած Հնդկաստանի թիմից: Ի՞նչը պակասեց այդ մրցախաղում:

Թիմի միակ պարտությունն իմն էր: Բեկումնային խաղ էր գնում, որոշիչ էր: Լարվածությունն ավելի շատ է լինում, երբ քո խաղից է կախված թիմի արդյունքը: Մեղավորը եղել եմ ես: Մեկ սխալ քայլ արեցի եւ դա բավական էր, որ պարտվեի: Ճիշտը տեսնում էի, չգիտեմ՝ ինչ եղավ, ինչպես եղավ, չարեցի այդ ճիշտ քայլը: Ասես՝ ինքս ինձ հակասում էի, տեսնելով ճիշտ քայլն ու սխալ անելով:

Տուրերից ո՞րն ամենաբարդը ստացվեց:

Օլիմպիադայի երկրորդ կեսը բարդ ստացվեց: Երկրորդ կեսին մոտենում ես հոգնած վիճակում: Թիմային առաջնություններում հոգնածությունն ու լարվածությունն ավելի շատ է: Բարդությամբ կառանձնացնեմ վերջին երեք տուրերը: Ամենաբարդ մրցախաղերից էր Ուկրաինայի դեմ պայքարը, որտեղ ես նորից վատ խաղացի: Այդ տուրում ես ես չէի, շատ լարված էի: Իսպանիայի հետ մրցախաղն էլ լարված ստացվեց: Պարտվում էինք 1:2 հաշվով: Ես պետք է հաղթեի, որ չպարտվեինք: Առավելություն ունեի, կարողացա մինչեւ վերջ պահպանել առավելությունս եւ հաղթել, ինչի արդյունքում գրանցեցինք ոչ ոքի: 

Ի՞նչով էր պայմանավորված լարվածությունը: Մարզավիճակի խնդիր կա՞ր, թե՞ այլ պատճառներ կային:

Թիմային պայքարում միշտ լարվածություն կա: Քո արդյունքից կախված է ամբողջ մրցախաղը: Պատասխանատվությունը շատ մեծ է: Մեկ սխալ քայլ եւ կարող ես պարտվել, ինչպես եղավ Հնդկաստանի հետ իմ պարտիայում: Ուկրաինայի դեմ մրցախաղում մի փոքր այլ հոգեվիճակ էր: Նախորդ տարիներին մենք Ուկրաինայի դեմ միշտ վատ էինք խաղում: Ու քանի որ արդեն Օլիմպիադայի վերջն էր, մրցակիցն էլ Ուկրաինան էր, այն միտքն ինձ վրա ազդել էր:

Վիետնամի եւ Մոնղոլիայի հետ մրցախաղերում Ձեր պարտիաներում ունեիք պարտված դրություն, բայց երկուսում էլ հաղթեցիք: Ի՞նչպես ստացվեց:

Վիետնամցու հետ պարտիայում ժամանակը սպառվեց: Մրցակիցս չի հանձնվել, պարզապես չհասցրեց 40 քայլ անել 90 րոպեում: Այս պարտիայում շատ հետաքրքիր ձեւով խաղացի: Ֆիգուրս զոհաբերեցի, երկրորդ ֆիգուրս ստացա հաղթած դիրք: Տեսնում էի հաղթածս քայլը, բայց մի պահ նայեցի ժամացույցին, ցայտնոտում հայտնվեցի. վայրկյաններս իջնում էին: Արագ պատահական քայլ արեցի, ինչը բերեց պարտված դիրքի: Նրա ժամանակը լրացավ, ես հաղթանակ գրանցեցի:

Մոնլողիայի հետ մրցախաղում մնացել էի մենակ, աղջիկներն արդեն ավարտել էին: 2:1 հաշվով հաղթում էինք: Վերջնախաղի անցանք, որտեղ հավասար դրությունում էինք: Մրցակիցս ուներ մեկ զինվոր ավել, բայց իմ ֆիգուրները ակտիվ էին: Տրամաբանորեն խաղը պետք է ոչ ոքի ավարտվեր: Քանի որ մոնղոլները մրցախաղը պարտվում  էին, իմ մրցակիցը պարտավոր էր խաղալ հաղթանակի համար, ինչը շատ ռիսկային էր: Ես կարողացա այնպիսի դիրք ստեղծել, այնպես խաղալ, որ մրցակիցս պարտված դիրք ունենա: Մրցակիցս շատ մեծ ցայտնոտի մեջ էր, իսկ ես հաղթանակին մոտ դիրք ունեի: Ի վնաս ինձ խաղում էի այնպես, որ նրան քիչ հնարավորություն տայի: Այս պարագայում մեր թիմին իմ ոչ ոքին լրիվ բավարար էր, քանի որ հաղթում էինք: Ոչ այդքան ուժեղ քայլերով հասանք վերջնախաղ: Մրցակիցս ուներ հնարավորություն մեկ ճիշտ քայլ անելու եւ ոչ ոքի ավարտելու խաղը, բայց նրա ժամանակը լրացավ:

Դուք Հայաստանի հավաքականի առաջին անդամներից եք եւ բոլոր ժամանակներում ներկա եք եղել թիմի կազմի փոփոխությանը: Ի՞նչ կասեք մեր այսօրվա կազմի մասին: Որքանո՞վ եք «հենված» Ձեր թիմակիցների վրա:

Վստահ կարող եմ ասել, որ հիմա ունենք հոյակապ թիմ: Հավաքականում երկու սերունդներ են համախմբվել՝ փորձառուներն ու երիտասարդները: Փորձը եւ երիտասարդությունը միմյանց լրացնում են: Իմ կարծիքով՝ այս ձեւաչափով դեռ կարող ենք պայքարել բարձր արդյունքների, մեդալների համար: Մեկս մյուսիս օգնում ենք, աջակցում, երիտասարդներին փորձում ենք օգտակար լինել: Շատ մտերիմ ենք:

Այս Օլիմպիադայում Լիլիթ Մկրտչյանը ֆանտաստիկ խաղաց: Նա խաղում էր առաջին խաղատախտակի վրա: Շատ ուժեղ մրցակիցների դեմ էր խաղում եւ հրաշալի մրցաշար անցկացրեց: Ինչ ուժ ուներ, դրել էր  Օլիմպիադայում:

Մարիամը խաղաց երկրորդ խաղատախտակի վրա, որտեղ 50 տոկոս հավաքեց: Սա բավականին բարձր արդյունքն է: Իմ կարծիքով՝ վատ չի խաղացել, պահել է իր խաղատախտակը: Ես ու Աննան կարողացանք մեր խաղատախտակների վրա բրոնզե մեդալակիրներ դառնալ: Սուսանա Գաբոյանը մեր պահեստայինն էր: Երկու պարտիա խաղաց մրցաշարի սկզբում, իր «պլյուսը» բերեց թիմին:

Թիմի գլխավոր մարզիչ Զավեն Անդրեասյանին մեծ շնորհակալություն եմ ուզում հայտնել մեզ դիմանալու համար: Յուրաքանչյուրս խաղում ենք մեկ պարտիա, նա՝ 4 պարտիա միաժամանակ: 

1992 թվականից Հայաստանի հավաքականի կազմում մասնակցում եք Համաշխարհային Օլիմպիադաներին: Ո՞ր Օլիմպիադան է տպավորվել:

Իսկապես, Հայաստանի անկախացումից հետո առաջին Օլիմպիադայից ես մասնակցում եմ: Առաջինը 1992 թվականին Մանիլայում էր: Բուդապեշտն իմ 15-րդ Օլիմպիադան էր: Կարծում եմ՝ միակ շախմատիստը կլինեմ, որն իր երկրից այդքան քանակությամբ պարտիաներ է խաղացել միայն Օլիմպիադաներում:

Ամենավառ հիշողությունս 2018-ի Բաթումիի Օլիմպիադայից է: Այնտեղ ավելի մոտ էինք մեդալներին, նույնիսկ չեմպիոնությանը: Նախավերջին տուրում խաղում էինք Ադրբեջանի հետ: Հաշիվը 1:1 էր: Մնացել էինք ես եւ Աննան: Իմ պարտիան ոչ ոքի էր, բայց դեռ խաղում էինք: Աննան ուներ հաղթած դիրք, մեծ առավելություն: Ես ավարտեցի, լքեցի դաշտը, Աննան ցայտնոտի մեջ հայտնվեց, սխալ խաղաց եւ հաղթած դիրքը ոչ ոքի դարձավ: Մենք չհաղթեցինք այդ շատ կարեւոր մրցախաղում, որն ավարտվեց 2:2 հաշվով: Եթե հաղթեինք, ապահովում էինք բրոնզե մեդալը, անգամ կարող էինք չեմպիոն դառնալ: Շատ ուժեղ էինք խաղում, լրացուցիչները բարձր էին: Վերջին տուրում էլ մրցում էինք Վրաստանի հետ: Թիմը հոգեբանորեն արդեն կոտրվել էր Ադրբեջանի հետ մրցախաղի արդյունքից. չկարողացանք հաղթել Վրաստանին: Շատ ցավալի էր, քանի որ կես քայլ էր պետք Օլիմպիադայի մեդալի համար: Տպավորվել է մեր ամբողջ թիմի զգացողությունները այդ տուրից հետո: Վերջին տուրում հոգեբանորեն ուղղակի գոյություն չունեինք:

 2021-ին նվաճեցիք Եվրոպայի չեմպիոնի տիտղոսը, թիմային պայքարում եք դարձել հաղթող: Ի՞նչ է պակասում աշխարհի առաջնությունում մեդալներ նվաճելու համար: Ի՞նչ խնդիրներ ունենք այսօր հայկական շախմատում:

Մոտեցումը պետք է մի քիչ ուրիշ լինի, ավելի լուրջ, ֆինանսական աջակցություն, պայմանները... Շախմատիստներս ամեն ինչ անում ենք, փորձում ենք մեր երկրի պատիվը բարձր պահել: Կար մի ժամանակ, երբ Հայաստանում շախմատային «բում» էր, մասնավորապես Լեւոն Արոնյանի ժամանակ: Լեւոնը շատ մեծ ներդրում ունեցավ մեր երկրում շախմատի զարգացման մեջ: Նրա հաղթանակները, նվաճումները փոխեցին Հայաստանի դիրքը շախմատային աշխարհում: Շատ դժվար է կրկնել այդ հաջողությունները, քանի որ շախմատը շատ է երիտասարդացել: Հիմա չկա այդ սերունդը: Տիգրան Պետրոսյանը եկավ, իր հետեւից բերեց անուններ, հետո եկավ Լեւոն Արոնյանը եւ նրա սերունդը, նա նույնպես բերեց իր հետեւից: Հիմա չկա: Պետք է լինի այն մեկը, որն իր հետեւից կբերի սերունդ, անուններ:

Էլինա, երբեւէ մտածե՞լ եք մարզական քաղաքացիությունը փոխելու, այլ հավաքականից հանդես գալու մասին: Առաջարկներ եղե՞լ են:

Որեւէ մեկին չեմ քննադատում նման որոշում եւ քայլ կատարելու համար: Չեմ պատկերացնում, որ իմ անուն-ազգանունի տակ երբեւէ լինի ուրիշ դրոշ: Առաջարկներ շատ եմ ստացել, բայց չեմ մտածել: Որեւէ մեկին չեմ քննադատում նման որոշում եւ քայլ կատարելու համար: Դա յուրաքանչյուրի անհատական որոշումն է: Ուրեմն՝ ինչ-որ պատճառ կա:

Լուսինե Շահբազյան